Uspokojenie polityczne w kraju po zakończeniu wojny północnej dało możność odremontowania zdewastowanego Zamku z przeznaczeniem na oficjalną rezydencję dla króla i na siedzibę sejmu i urzędów Rzeczypospolitej. W pospiesznie odnowionych salach sejmowych zebrał się w lutym 1710 r. pierwszy po wojnie sejm, tzw. Walna Rada Warszawska. W 1711 r. do miasta powróciła epidemia cholery i w związku z tym Warszawa opustoszała. Plaga ustąpiła dopiero w następnym roku, a już w 1713 r. mamy pierwsze wiadomości o porządkowaniu i remontowaniu Zamku. Na sesji Magistratu Starej Warszawy 13 maja „z rozkazania JKMci" zapadła uchwała, „aby zaraz w przyszły poniedziałek Gnojową Górę, która prospektowi zamkowemu przeszkadza, szarwarkami zrzucili i równali z każdej kamienicy gospodarze, czeladź swą posyłając, albo wynajmując ludzi pod winą 14 grzywien". Gnojowa Góra, czyli miejskie wysypisko śmieci, przylegała do północnego bastionu zamkowego, tworzącego wraz z bastionem południowym rodzaj tarasu, na którym rozciągał się niewielki ogród zamkowy. Akcja podjęta przez Magistrat wiązała się zapewne z porządkowaniem i nowym rozplanowaniem ogrodu. W tym samym roku jedna z ówczesnych ręcznie pisanych gazetek donosiła: „Kaplicę dawną w Zamku reperują dla nabożeństwa, które przy mszy z rana a po południu przy pasyjej z kazaniem francuskim zaczęło się in praesentia Maiestatis". Nie wiemy, której z kaplic zamkowych - w skrzydle północnym, czy w Wieży Grodzkiej - dotyczy ta informacja. Zniszczenie tej Wieży podczas szturmowania Zamku w 1704 r. wskazuje jednak, że odremontowano tę właśnie kaplicę.

W okresie wojny północnej, niepokojów w kraju i grasujących epidemii wymarli wybitni architekci tworzący w czasach Jana III, m.in. Tylman, Józef 169 Szymon Belotti, Jan Reisner i Józef Piola. Żyjący jeszcze Augustyn Locci był już bardzo wiekowy. W Warszawie wytworzył się na krótko stan jak gdyby próżni artystycznej. Prawdopodobnie to było przyczyną sprowadzenia wybitnego Francuza Zachariasza Longuelune'a. Przybył on do Warszawy w 1715 r. z Berlina, gdzie pracował od 1698 r. na dworze elektorskim. Można przypuszczać, że przyjazd Longuelune'a wiązał się bezpośrednio z zamierzoną przez Augusta II przebudową Zamku. Do naszych czasów zachowały się dwa okazałe projekty wykonane ok. 1715 r.

1 »