Sejm Rzeczypospolitej polsko-litewskiej stanowiły trzy stany: król w senacie, senat i posłowie ziemscy wybierani przez szlachtę, nazywani stanem rycerskim. Senat i posłowie obradowali w osobnych pomieszczeniach, nazywanych izbami. W Izbie Senatorskiej prezydował król zasiadający na majestacie, tzn. na tronie, a obradom w Izbie Poselskiej przewodniczył obierany przez posłów marszałek. W celu podjęcia wiążących ustaw posłowie przechodzili z Izby Poselskiej do Izby Senatorskiej, co nazywano połączeniem się stanów.

W Izbie Senatorskiej centralnym miejscem był tron królewski. Po prawej i lewej stronie tronu, wzdłuż sali, ustawione były po dwa rzędy krzeseł senatorskich. Pierwsze miejsce na prawo od tronu zajmował arcybiskup gnieźnieński - prymas królestwa. Na lewo od tronu zasiadał arcybiskup lwowski. Poniżej w pierwszych dwóch rzędach zajmowali miejsca biskupi, wojewodowie i kasztelanowie więksi, nazywani primi ordines, a w drugich rzędach kasztelanowie mniejsi. Na wprost tronu były ustawione krzesła dla ministrów tzn. marszałków wielkich, kanclerzy, podkanclerzych, podskarbich i marszałków nadwornych, na prawo koronnych, a na lewo – litewskich.

W okresie bezkrólewia, na sejmach konwokacyjnym i elekcyjnym, prymas prezydował w senacie jako inter-rex. Jego fotel ustawiano wówczas na tle baldachimu, lecz poniżej stopni tronu królewskiego. Podczas posiedzeń senatu, za fotelem arcybiskupa kanonik nazywany krucygierem trzymał wysoki ozdobny krzyż - oznakę godności prymasowskiej.
W Izbie Poselskiej posłowie zajmowali miejsca na ławach wybitych czerwonym suknem. Jedynie marszałek zasiadał w fotelu, lecz musiał to być fotel z niskim oparciem. 2 tyłu, za fotelem marszałka, znajdował się na podwyższeniu stół dla sekretarza sejmowego i „deputacji do spisywania praw i konstytucji". Konstytucją nazywano wówczas każdą ustawę sejmową. Po bokach i naprzeciw fotela marszałka były ustawione ławy poselskie w ten sposób, że środek sali pozostawał pusty. Ławy oraz wolna przestrzeń pośrodku sali tworzyły tzw. koło poselskie. Na obrady Izby Poselskiej dopuszczano arbitrów czyli publiczność, która stała z tyłu ław, na których zasiadali posłowie.

1 »